Sposoby na zaparcia u niemowląt i noworodków- masaż

Warto pamiętać, że przyczyna nagle pojawiającego się zaparcia musi zostać dokładnie wyjaśniona, ponieważ może ono wskazywać na różnego rodzaju zaburzenia. Wówczas niezbędna jest pomoc lekarza.

Jak często dziecko powinno się wypróżniać?

Częstotliwość defekacji u dzieci zmienia się wraz z wiekiem. W wieku przedszkolnym większość dzieci oddaje stolec od 3 razy na dobę do 3 razy w tygodniu.

Kiedy to już zaparcie?

Jak mama może rozpoznać, że jej dziecko ma problemy z zaparciem?

Jeśli jej pociecha wypróżnia się rzadziej niż 2 razy w tygodniu, świadomie wstrzymuje zrobienie kupki, odczuwa ból podczas jej robienia lub oddawane stolce są zbite. Zaparciom może towarzyszyć również ból brzucha, popuszczanie stolca, wzdęcie, niepokój, zmniejszony apetyt i małe przyrosty masy ciała.

Skąd się biorą zaparcia?

Najczęstszą przyczyną zaparć u dzieci jest po prostu niewłaściwa dieta - zbyt mało błonnika pokarmowego i płynów, a za dużo produktów tzw. zapierających w pożywieniu i płynach, które podajemy maluchowi. Zaliczamy do nich między innymi: czekoladę, kakao, ryż, banany czy gotowaną marchew.

 

Zaparcia bywają też wynikiem bólu odczuwanego podczas defekacji i świadomego unikania robienia kupki. Mogą mieć również podłoże psychogenne. Maluch świadomie wstrzymuje oddanie stolca z powodu np. problemów w przedszkolu (konflikt z rówieśnikami, zmiana opiekunki), złych warunków sanitarnych albo braku intymności. Powodem mogą być także np. przeżycia związane z pojawieniem się rodzeństwa albo samym faktem pójścia do żłobka czy przedszkola.

Wstrzymywanie wypróżnień powoduje długotrwałe zaleganie stolca w jelitach, jego zagęszczenie i odwodnienie - a to w konsekwencji nasila ból i powstaje tzw. "błędne koło".

Jak sobie poradzić z zaparciem?

Niezbędne jest zastosowanie się do poniższych zaleceń.

Pokarmy

Dieta dziecka powinna być bogata w produkty dostarczające błonnika pokarmowego (tzw. dieta bogatoresztkowa). Składnik ten nie jest trawiony w przewodzie pokarmowym, przez co zwiększa masę stolca, rozluźnia jego konsystencję oraz przyspiesza motorykę jelit - słowem, ułatwia i przyspiesza proces robienia kupki

Szczególny nacisk kładziemy również na zwiększenie ilości mlecznych produktów fermentowanych (kefir, jogurt, maślanka i przygotowywanych na ich bazie koktajli mleczno - owocowych). Oprócz tego, że zawierają one dużo wapnia, są źródłem bakterii kwasu mlekowego (probiotyków), które regulują skład mikroflory jelitowej i wspomagają leczenie zaparć.

Dziecku można również spróbować podać kiszone ogórki i kapustę oraz suszone śliwki (np. jako dodatek do sałatek owocowych lub śliwki w słoiczkach dla młodszych dzieci). Wszystkie te pokarmy działają rozluźniająco na stolec.

Dobór produktów do diety ułatwi z pewnością poniższa tabela.

Produkty zalecane i przeciwwskazane w leczeniu zaparć u dzieci starszych

Oprócz wyżej wymienionych koniecznie z diety dziecka, któremu towarzyszą zaparcia, powinniśmy wyeliminować czekoladę i produkty ją zawierające, lody oraz żywność typu fast-food, czyli: frytki, chipsy, hamburgery, cheesburgery, hot-dogi, itp. Niewskazane jest smażenie i duszenie oraz pieczenie potraw z dodatkiem tłuszczu.

Płyny

Podczas zaparć konieczne jest zwiększenie ilości płynów, jakie pije nasz maluch. Do picia najlepsza jest woda źródlana. Można nią także rozcieńczać soki, szczególnie te zawierające w swoim składzie marchew i jabłko. Odpowiednia ilość wody w jelicie umożliwia prawidłowe działanie błonnika pokarmowego. Oprócz tego rozluźnia konsystencję kupki i przyspiesza pasaż, ułatwiając w ten sposób wypróżnianie.

Niewskazane są natomiast soki owocowe wysokosłodzone i napoje gazowane. Dziecko nie powinno także pić mocnej herbaty, kawy i kakao.

Aktywność fizyczna

Wysiłek pobudza perystaltykę jelit. Wybierzmy dziecku takie zajęcia sportowe, by sprawiały mu przyjemność i zapewniały dużo ruchu (np. bieganie, rower, gra w piłkę, jazda na łyżworolkach).

Alternatywnym sposobem na pobudzenie pracy jelit może być masaż brzuszka. Dobrze jest go wykonywać codziennie w 3 - 4 powtórzeniach.

Trzeba też pamiętać, że kiedy zaparcia nie ustępują przy stosowaniu domowych metod, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Nie powinno się podawać dziecku żadnych leków i syropów bez zgody i konsultacji pediatry.

 

dr n. med. Aneta Czerwonogrodzka, dietetyk, Zakład Żywienia Człowieka, Warszawski Uniwersytet Medyczny