Rozwój dziecka w 5, 6, 7, 8 tygodniu ciąży

To decydujący czas, który zaważy na przebiegu całego dalszego rozwoju maleństwa. W tym szczególnym okresie zarodek jest wyjątkowo wrażliwy na wszystkie szkodliwe czynniki, które mogłyby zakłócić prawidłowy przebieg organogenezy.

W piątym tygodniu

W wyglądzie zarodka wyraźnie możemy wyróżnić już głowę, tułów i ogonek. Głowa jest nieproporcjonalnie duża w stosunku do reszty ciała. Tam, gdzie zaczęły się formować oczy i nosek, widać ciemne plamki, uszy zaznaczone są jako wgłębienia. Na bokach maleńkiego ciałka pojawiają się pączki - powstaną z nich rączki i nóżki.

W szóstym tygodniu

Zaczynają rosnąć rączki i nóżki. Na tym etapie mają one kształt płetwopodobnych pączków. Wykształcają się 4 jamy serca. Jest ono teraz niewielką wypukłością na klatce piersiowej, podobnie jak inne wykształcające się właśnie organy: żołądek, jelito, trzustka, układ moczowy. Serce pompuje krew do naczyń krwionośnych. Ale minie jeszcze wiele tygodni, zanim układ pokarmowy zacznie funkcjonować. Skóra jest na razie cienką, przezroczysta warstwą, przez którą przenika otaczający zarodek płyn owodniowy. Pojawiają się zawiązki przyszłych zębów.

W siódmym tygodniu

Wraz ze wzrostem głowy wykształca się podniebienie, język, części czaszki i żuchwy, mięśnie twarzy. Teraz można już wyraźnie zobaczyć zarys nosa, oczu i ust. Najbardziej dynamicznie ze wszystkich organów rozwija się teraz centralny układ nerwowy. Będzie on koordynował działanie całego ciała, więc potrzebny jest jako jeden z pierwszych. Pojawił się już około 19 dnia po zapłodnienia i stopniowo w ciele maleńkiego człowieka powstaje skomplikowana sieć 10 bilionów komórek nerwowych, które utworzą miedzy sobą 10 trylionów połączeń. Jednocześnie bardzo dynamicznie kształtuje się centrum dowodzenia - mózg i rdzeń kręgowy. Z każda minutą w mózgu dziecka przybywa ćwierć miliona nowych komórek nerwowych! Mózg pączkuje, tworząc wpustki, zalążki nerwów wzrokowych.

Wydłużają się rączki i nóżki, a na ich końcach pojawiają się paluszki, na razie połączone jeszcze delikatną błoną, która wkrótce zaniknie.

W ósmym tygodniu

Głowa zarodka w tym okresie jest olbrzymia - zajmuje połowę długości całego ciała. Przez jej cienką skórę widać mózg (nie ma jeszcze czaszki!), a od strony grzbietowej ciała można zaobserwować rdzeń kręgowy.

W okolicach szyi po obu stronach pojawia się maleńki krążek. Ucho wewnętrzne (odpowiedzialne za słyszenie i zmysł równowagi) jest już rozwinięte. Ponieważ błędnik kształtuje się tak wcześnie, dziecko niemal od początku reaguje na ruch.

Z zagęszczającej się tkanki mięśniowej tworzy się szkielet, na razie chrzęstny. Pod koniec tego tygodnia zaczyna się proces kostnienia. Dookoła rdzenia kręgowego pojawiają się zaczątki kręgów. Można tez dostrzec zawiązki żeber. Wzrost kości wyznacza moment przejścia z okresu zarodkowego do płodowego.

 

Koniec drugiego miesiąca

Zarodek jest już kompletnym, choć miniaturowym organizmem ludzkim - jego długość to niewiele ponad 2 cm, a waga - poniżej 3 g. Ma już wszystkie organy i układy.

Ma uformowane powieki, które pozostają jeszcze zamknięte. Są one tak delikatne, że widać przez nie zabarwienie tęczówek. Oczy mają już soczewki.

Mimo, że dłonie przypominają płetwy, na paluszkach pojawiają się pierwsze linie papilarne.

 

To maleństwo jest już teraz niepowtarzalną indywidualnością z własną grupą krwi, liniami papilarnymi i rysami twarzy - realizuje się w nim bowiem unikalny program genetyczny, który przekazali mu rodzice przy poczęciu.

Pozostaje w ciągłym ruchu, swobodnie pływając w wodach płodowych.

 

 

Opracowane pod kierownictwem prof. dr hab. n. med. Romualda Dębskiego, Klinika Ginekologii i Położnictwa Szpitala im. W. Orłowskiego w Warszawie, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego.