5 miesiąc ciąży - 17, 18, 19, 20 tydzień ciąży

Pod skórą zaczyna odkładać się tkanka tłuszczowa. Wydłużają się nogi. Stopka ma zaledwie około 2 cm długości, ale jest całkowicie ukształtowana. Szkielet jest sztywniejszy i twardszy. W znacznym stopniu składa się już z tkanki kostnej.

 

Zmysł smaku dziecka jest teraz rozwinięty lepiej niż kiedykolwiek później w ciągu całego życia - maluch ma więcej kubków smakowych niż dorosły człowiek! Znajdują się one nie tylko na języku, ale także na podniebieniu, na wewnętrznej stronie policzków oraz w gardle. Potem będą stopniowo zanikały. Do małego smakosza docierają smaki wszystkich potraw zjedzonych przez mamę. Ich aromaty przedostają się bowiem do wód płodowych. Zaobserwowano, że dziecko połyka ich więcej, kiedy mają przyjemny smak np. słodkiego, aromatycznego owocu.

 

W tym miesiącu maleństwo odkrywa bogaty świat dźwięków. Słyszy odgłosy dobiegające z ciała mamy, ale także jej głos. Docierają też do niego dźwięki ze świata zewnętrznego, uczy się je rozpoznawać i odróżnia przyjemne od niemiłych. Na te głośne i ostre reaguje przyspieszonym biciem serca i drżeniem całego ciała. Przyjemne natomiast sprawiają mu radość. Najmilsze są te o niskich częstotliwościach - jak gra na flecie, fagocie, wiolonczeli i kontrabasie. Wszystkie bodźce dźwiękowe stymulują rozwój ośrodków słuchowych w jego mózgu.

Na główce zaczynają rosnąć włosy, są już brwi i białe rzęsy. Maluszek potrafi poruszać gałkami ocznymi.

 

Choć płeć dziecka jest zdeterminowana od momentu zapłodnienia, to dopiero w tym miesiącu zaczynają się kształtować zewnętrzne narządy płciowe. W połowie ciąży są już na tyle ukształtowane, że podczas badania USG niemal ze 100% pewnością można określić czy maluch jest chłopcem czy dziewczynką. Jądra chłopca nadal pozostają w jamie brzusznej, ale zawierają już pierwotne plemniki i produkują męskie hormony płciowe. W jajnikach dziewczynek znajdują się już pierwotne komórki jajowe.

W siedemnastym tygodniu

Na wewnętrznej stronie dłoni pojawiają się bruzdy, znane jako linie życia, serca i głowy. Na palcach są w pełni wykształcone opuszki, a na nich linie papilarne. Serce dziecka bije dwukrotnie szybciej niż serce matki i można je już usłyszeć przez słuchawkę lekarską. Szpik kostny rozpoczyna produkcję krwinek.

W osiemnastym tygodniu

Nadal gwałtownie rozwija się mózg: w przedniej części kory mózgowej powstaje coraz dokładniejsza mapa ruchowa i czuciowa ciała. Pomiędzy tą okolicą a jego najodleglejszymi częściami tworzą się połączenia nerwowe: 70 tysięcy komórek nerwowych na kawałeczku tkanki mózgowej wielkości łebka od szpilki tworzy około 124 miliony połączeń. Za kształtowanie się tych połączeń odpowiadają nie tylko geny, ale także hormony i doświadczenia, myśli i emocje przyszłej mamy. W osiemnastym tygodniu można wykryć w badaniu ewentualne wady serca.

W dziewiętnastym tygodniu

Teraz płuca są już niemal wykształcone, ale nie umieją jeszcze oddychać. Od tej chwili aż do dnia porodu dziecko będzie uczyło się wdychać i wydychać wody płodowe, by wzmocnić mięśnie klatki piersiowej. Jeszcze w momencie porodu płuca dziecka wypełnione będą wodami płodowymi, część wypłynie przez nos i usta wyciśnięta skurczami mięśnia macicy, część zostanie wchłonięte przez naczynia krwionośne.

W dwudziestym tygodniu

Połowa ciąży!

Zaczynają pracować gruczoły łojowe. Wydzielany przez nie łój i martwe komórki naskórka zbierają się w maź płodową. Ze względu na jej właściwości noworodków po porodzie się nie kąpie, bo resztki mazi płodowej działają na ich skórę odżywczo i ochronnie. Od 20. tygodnia można podczas badania USG zaobserwować ruchy oddechowe, świadczące o dobrym stanie dziecka.

Koniec piątego miesiąca

Dziecko przede wszystkim nabiera ciała - jego masa się podwaja. Rozwija się podskórna tkanka tłuszczowa.

Maluch porusza się nadal bardzo energicznie - pozwala mu na to 750 mililitrów płynu owodniowego, w którym pływa. Płyn ten co 3 godziny ulega całkowitej wymianie z osoczem mamy.

Doskonale czuje smaki docierające z potraw zjedzonych przez mamę.

Długość jego ciała pod koniec miesiąca wynosi około 25 cm, a waga - ponad 400 gram.

 

 

Opracowane pod kierownictwem prof. dr hab. n. med. Romualda Dębskiego, Klinika Ginekologii i Położnictwa Szpitala im. W. Orłowskiego w Warszawie, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego.