8 miesiąc -rozwój w 30, 31, 32, 33 tygodniu ciąży
Dziecko nasłuchuje głosu mamy i innych dźwięków docierających do niego ze świata zewnętrznego. Jest już osobowością, odczuwa zadowolenie i niepokój. Miewa sny.
Wnętrze ciała mamy jest coraz ciaśniejszym mieszkaniem.
Buzia maleństwa jest taka, jaką zobaczymy w dniu narodzin - wyrazista, z pucołowatymi policzkami.
Paznokcie malca rosną tak szybko, że często wystają już ponad opuszki palców. Przy ruchliwości dziecka i ciasnocie panującej w macicy nietrudno o zadrapania, co po porodzie nieraz widać na buzi malucha.
Włosy na główce są coraz grubsze i ciemniejsze. Zanikł prawie meszek płodowy i teraz całe ciało pokryte jest jedynie ochronna mazią płodową.
Ilość płynu owodniowego, w którym pływa malec, jest w tym miesiącu największa. To około 1-1,5 litra. Dziecko połyka bardzo dużo tej cieczy, bo aż 500-750 mililitrów na dobę - a to oznacza, że dziennie wypija porcję płynu równą 1/3 własnej masy ciała. Gdyby dorosły człowiek pił z taka intensywnością, przyjmowałby 20 litrów napojów dziennie. Skoro malec pije tak dużo i z takim upodobaniem, czynność ta musi mieć szczególne znaczenie dla jego rozwoju. I rzeczywiście tak jest. Składniki płynu owodniowego przechodząc przez żołądek i jelita przyśpieszają rozwój układu pokarmowego i doskonalenie funkcji trawiennych. Przepływanie płynu przez płuca sprawia, że na powierzchni pęcherzyków osadza się surfaktant. Sprawia on, że płuca dojrzewają do pełnienia swoich funkcji po narodzeniu. Wraz z połykanym płynem owodniowym otrzymuje wiele wartościowych i wysokokalorycznych substancji odżywczych - głównie białka i cukrów. Smak płynu owodniowego i jego zapach zmienia się w zależności od jadłospisu mamy. Malec to czuje - uwielbia słodki smak, co przejawia się energiczniejszym połykaniem płynu owodniowego.
To kolejny miesiąc szybkiego przybierania na wadze i odkładania tkanki tłuszczowej. W ciągu czterech tygodni jej zapas powiększy się czterokrotnie! Nic dziwnego, że ma coraz mniej miejsca. Z ćwiczeń gimnastycznych pozostało mu jedynie przeciąganie się, przesuwanie się na boki oraz prostowanie rączek i nóżek. Ruchy są już tak energiczne i silne, że mama może je dotkliwie odczuwać.
Pod koniec ósmego miesiąca część dzieci obraca się głową w dół. To kolejny etap wielkich przygotowań do narodzin.
W trzydziestym tygodniu
Ruchy dziecka nie są już takie silne i gwałtowne, bo w macicy ma coraz mniej miejsca. Żeby było wygodniej, przyjmuje charakterystyczną pozycję embrionalną: jest skulone, ma skrzyżowane rączki i nóżki. Większość dzieci ustawia się głową w dół i pozostaje w tej pozycji aż do dnia porodu.
W trzydziestym pierwszym tygodniu
W ósmym miesiącu ciąży pępowina ma średnicę 1cm. W pępowinie mieszczą się trzy naczynia krwionośne łączące dziecko z łożyskiem: jednym odprowadzana jest krew z produktami przemiany materii z płodu do łożyska, dwa dostarczają organizmowi malucha natlenioną krew z substancjami odżywczymi. Naczynia krwionośne otoczone są tkanką śluzową, występującą wyłącznie w pępowinie.
W trzydziestym drugim tygodniu
Płuca potrafią się rozprężać i maja wystarczającą powierzchnię, by umożliwić przechodzenie tlenu do krwi po narodzinach. Nie ma jeszcze krążenia płucnego, włączy się dopiero po porodzie. Dziecku jest ciasno, nie ma już prawie miejsca na podskoki i tańce. W tej sytuacji ruchy dziecka mogą być nieco bolesne dla mam.
W trzydziestym trzecim tygodniu
Wykształcił się odruch zwężania źrenic pod wpływem światła. Ten bezwarunkowy odruch jest też bardzo ważnym elementem mowy ciała - jeśli jesteśmy do kogoś życzliwie nastawieni, źrenice rozszerzają się. Lęk i agresja powodują ich zwężanie. Dziecko jest już różowiutkim, gładkim bobasem, tłuszcz stanowi 8 proc. wagi ciała.
Koniec ósmego miesiąca
Maluch wyglądem nie różni się już od donoszonego noworodka, choć pozostało mu jeszcze kilka tygodni rozwoju. Nadal gromadzi zapasy tłuszczu pod skórą - będzie z nich korzystało w pierwszych dniach życia.
Chętne nawiązuje łączność z otoczeniem - reaguje na dźwięki dobiegające z zewnątrz, lubi pieszczoty, które odbiera przez ścianę brzucha mamy. Pod koniec ósmego miesiąca waży 2,5 kg, jego wysokość ciemieniowo-siedzeniowa (od głowy do pupy) wynosi 34 cm, a długość całego ciała osiąga 45 cm.
Opracowane pod kierownictwem prof. dr hab. n. med. Romualda Dębskiego, Klinika Ginekologii i Położnictwa Szpitala im. W. Orłowskiego w Warszawie, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego.