Bezpieczna w ciąży od A do Z

Poprosiliśmy eksperta, aby odpowiedział na najczęstsze pytania przyszłych mam i rozwiał wszelkie wątpliwości.

Niezależnie od tego, czy ciąża jest bardzo wyczekana, czy też zupełnie zaskoczyła przyszłą mamę, pytań jej dotyczących rodzi się zwykle bez liku. Dlatego taka wiedza w pigułce o bezpiecznych i niebezpiecznych badaniach oraz substancjach, jaką oferuje nasze abecadło, na pewno ci się teraz przyda... Zatem jeśli chcesz znaleźć praktyczne wskazówki, co jest teraz dla ciebie i dla twojego maluszka najlepsze, ten tekst jest dla ciebie!

A JAK ALKOHOL

Czy, zanim jeszcze dowiedziałaś się, że jesteś w ciąży, a już w niej byłaś, delektowałaś się winem na wieczorze panieńskim koleżanki? Teraz martwisz się, czy to nie wpłynęło źle na rozwój maluszka? W takim razie mamy dla ciebie dobrą wiadomość - przez pierwsze dwa tygodnie po zapłodnieniu większość czynników zewnętrznych nie ma wpływu na rozwój maleństwa. Za to później wystrzegaj się alkoholu, nawet najmniejszych ilości, ponieważ może on - pity przez kobietę w trakcie ciąży - spowodować zaburzenia rozwoju malca, tzw. FAS, czyli Alkoholowy Zespół Płodowy.

B JAK BADANIA

Chyba nigdy wcześniej ani nigdy później nie będziesz się tak często i regularnie badać, jak w ciąży. Kalendarz wszelkich zabiegów otrzymasz od lekarza. A które badania są zabronione? W skrócie, w ciąży niedozwolone są wszelkie badania i zabiegi, podczas których przechodzą do krwiobiegu pacjentki niebezpieczne, chemiczne substancje. Tomografia komputerowa jest szkodliwa, (gdyż ciężarna byłaby poddana zbyt dużym dawkom promieni RTG), radioizotopy stosowane w diagnostyce chorób tarczycy i nowotworów, angiografia (monitorowanie naczyń krwionośnych z podawaniem do żył tzw. kontrastu).

C JAK CUKIER

Słodkości to drażliwy temat. Chętkę na nie masz zawsze, ale wiesz, że to dostawcy pustych kalorii, a zatem sprawcy kolejnych kilogramów. Dietetycy radzą, by ochotę na słodkości zaspokajać suszonymi owocami, ciastkami owsianymi własnej roboty bądź... czekoladą. Ale ostrożnie - jeśli masz zaparcia, kakao je nasili...

D JAK DEPILACJA

Najlepszą metodą pozbywania się teraz niechcianych włosków będzie depilacja na zimno lub golenie. Gorący wosk nie jest wskazany, szczególnie jeśli ci puchną nogi lub masz inne problemy z krążeniem krwi. Żeby niepotrzebnie nie podrażniać skóry, lepiej też nie stosować żadnych kremów do depilacji. Mogą spowodować nawet bardzo intensywne uczulenia. Niestety, elektroliza oraz laserowe usuwanie owłosienia również nie są polecane w ciąży.

E JAK EKSTRAKCJA ZĘBÓW

Czyli wyrywanie. Nie musisz odkładać tego zabiegu na "po ciąży". Nic również nie stoi na przeszkodzie, żebyś miała ząb znieczulany. Jeśli masz próchnicę, sprawa jest jeszcze prostsza - musisz zrobić z tym porządek, bo nieleczone zęby są potencjalnym źródłem zakażenia. Tylko powiedz swojemu dentyście, że spodziewasz się dziecka. W twoim stanie lepiej nie prześwietlać zębów promieniami RTG. Jest to możliwe, jeśli lekarz założy ci fartuch ołowiany, chroniący resztę ciała przed promieniowaniem (zęby prześwietla się wąską wiązką promieni, celującą w jedno miejsce).

F JAK FARBOWANIE WŁOSÓW

Nie ma naukowych dowodów na to, że koloryzowanie włosów w ciąży jest szkodliwe dla dziecka. Istnieje jednak ryzyko, że substancje chemiczne zawarte w farbach mogą przenikać przez skórę głowy do układu krwionośnego (a zatem i do malucha). Jeśli więc koniecznie chcesz zmienić barwę włosów, wybierz farby bez chemii, np. hennę.

G JAK GIMNASTYKA

Są sporty wręcz idealne dla ciężarnych, np. pływanie. Rozluźnia mięśnie i pobudza oddech, a poza tym cudownie relaksuje. Zrezygnować natomiast musisz z jazdy konnej. Wstrząsy i upadki mogą się bardzo źle skończyć i dla ciebie i dla maluszka.

I JAK IDEALNA BIELIZNA

Powiększający się biust potrzebuje dobrego podparcia. Większa część ciężaru piersi powinna być podtrzymywana przez obwód pod biustem, dlatego w tym miejscu stanik powinien być mocno dopasowany. Nie może być za ciasny, ale powinno się go czuć. Mierz go zawsze, zapinając na pierwsze haftki, aby z czasem móc go ściągnąć. Poza tym dbaj, by ramiączka nie były luźne. Jeżeli piersi są zbyt nisko, a z tyłu zapięcie podchodzi do góry, zamień stanik na taki z mniejszym obwodem, a większymi miseczkami. I nie przejmuj się, że nazwa miseczki zmieni się na D czy nawet E - najważniejsze, by biustonosz pasował. Zwróć też uwagę na materiał, z którego jest zrobiony - powinien być miękki i elastyczny. Sztywne koronki na pewno nie zapewnią ci teraz komfortu noszenia!

J JAK JACUZZI

Przyjemne, ale niestety, niewskazane. Przede wszystkim, w ciąży woda do kąpieli nie powinna mieć więcej niż 37°C, bo przegrzanie organizmu może spowodować spadek ciśnienia krwi. Poza tym bakterie, które mają idealne warunki do rozmnażania się w ciepłej wodzie publicznych jacuzzi, mogą powodować infekcje dróg rodnych.

K JAK KOFEINA

Lekarze radzą, żeby w ciąży nie pić kawy w ogóle, ewentualnie nie więcej niż jedną filiżankę dziennie. Znaczniejsze ilości mogą prowadzić do tego, że maluszek przyjdzie na świat z niską wagą urodzeniową. Najlepiej zatem będzie, gdy spróbujesz się rozsmakować w zbożówkach - są znacznie zdrowsze!

L JAK LEKKOSTRAWNA DIETA

Nie hołduj zasadzie, że w ciąży należy jeść za dwoje - wystarczy mądra dieta dla dwojga. A to duża różnica... Jedz częściej, ale mniejsze ilości, co pozwoli uniknąć wzdęć. Pilnuj, by na twoim talerzu królowały warzywa, kasze oraz trzy razy w tygodniu ryby. Potrzebujesz teraz dużo wapnia i białka, zatem nie zapominaj wypić co dzień kefir lub zjeść kawałek twarogu. Ogranicz smażone potrawy na rzecz gotowanych. Zapomnij o tatarze i serach pleśniowych - mogą powodować zatrucia niebezpiecznymi dla malca drobnoustrojami.

Ł JAK ŁADNA CERA

Marzy o niej każda ciężarna. Jednak pewne składniki kremów są w ciąży niewskazane. Należą do nich przede wszystkim: retinol, algi oraz kwasy owocowe. Nawet niektóre olejki eteryczne mogą wywołać mdłości i uczulenie.

M JAK MASAŻ

Bolącym plecom rzeczywiście może przynieść cudowną ulgę, Może też zapobiec rozstępom. Jednak ważne jest, jaki do masażu zostanie użyty kosmetyk. Specjaliści radzą, by - przynajmniej w I trymestrze zrezygnować z olejku lawendowego. Łączy się go bowiem z powstawaniem wad u maluszków. Jednak jeśli zadbasz, aby do masażu użyto bezpiecznego dla ciężarnych preparatu (np. naturalnego olejku pielęgnacyjnego Eucerin, ok. 50 zł lub kremu przeciw rozstępom Ziajka, ok. 14 zł), to taki zabieg może przynieść tylko korzyści... Pamiętaj jednak, aby nie oddawać się w ręce nieznanym masażystom. Brzuch ciężarnej jest wyjątkowo wrażliwy na dotyk i w ostatnich miesiącach przed porodem silnym głaskaniem łatwo wywołać skurcze. Najlepiej więc sama kup w drogerii bezpieczny preparat do masażu i wybierz zabieg, któremu mogą być poddawane ciężarne.

N JAK NIKOTYNA

Paląc papierosy naprawdę ogromnie ryzykujesz. Badania mówią bowiem jasno: maluchy kobiet, które palą w ciąży mają zazwyczaj mniejszą wagę urodzeniową niż ich nie podtruwani rówieśnicy. Częściej też przez całe dzieciństwo zapadają na infekcje górnych dróg oddechowych i astmę. Poza tym, już na starcie noszą w sobie mnóstwo szkodliwych substancji, w tym rakotwórczych. Nie słuchaj "życzliwych", którzy radzą rzucać palenie stopniowo lub twierdzą, że jeden czy dwa papierosy dziennie nie szkodzą tak bardzo jak stresy przy rozstawaniu się z nałogiem. Najważniejsze jest zdrowie maluszka, a ono - gdy palisz - jest zagrożone.

O JAK ORZESZKI

Przyszłe mamy, które mają astmę, katar sienny, wypryski lub alergię na orzechy (albo ktoś inny w rodzinie ją ma) na pewno nie powinny jeść w ciąży orzeszków arachidowych ani innych produktów, które je zawierają. Dzięki temu znacznie zmniejszą prawdopodobieństwo wystąpienia uczulenia na orzeszki u maluszka.

P JAK PAJĄCZKI

W ciąży jesteś bardziej narażona na ich powstawanie, a to za sprawą nieustannie zwiększającego się ciśnienia w żyłach nóg, rosnącej objętości krwi, a także dzięki szalejącym hormonom. Pajączki, czyli pęknięte naczynia krwionośne, mogą przerodzić się w żylaki (zwłaszcza gdy masz do nich predyspozycje genetyczne). Jeśli chcesz im zapobiec, unikaj długiego stania lub siedzenia bez ruchu, dbaj o to, by nie przytyć zbyt dużo i noś specjalne rajstopy przeciwżylakowe.

R JAK RÓŻYCZKA

Jeżeli badanie na obecność przeciwciał IgG we krwi wypadnie negatywnie, czyli nie jesteś odporna na różyczkę, istnieje ryzyko zarażenia. W takiej sytuacji powinnaś unikać chorych na nią, ponieważ wirus przenosi się drogą kropelkową. Niestety, różyczka staje się zakaźna jeszcze przed pojawieniem się objawów, dlatego trudno się przed nią ustrzec. Wysypka pojawia się dopiero po 14-16 dniach od zakażenia. Zarażenie ciężarnej może spowodować poronienie lub wady wrodzone (zależy to od okresu ciąży, w którym doszło do zakażenia). Najniebezpieczniejsza jest jednak zawsze infekcja w pierwszym trymestrze.

S JAK SEKS

Miłosne uniesienia także w ciąży dobrze robią całemu organizmowi. I naprawdę nie przejmuj się, że podczas stosunku coś może się stać twojemu maleństwu. Macica jest dla niego wspaniałym schronieniem. Jedyne, co poczuje, to łagodne jej skurcze podczas orgazmu. A to naprawdę dla niego wyłącznie przyjemność. Jeżeli więc twój lekarz nie zabrania ci kochać się z partnerem i sama masz na to ochotę - powodzenia!

Ś JAK ŚWIEŻOŚĆ PRZEZ CAŁY DZIEŃ

Zachodzące teraz w twoim organizmie zmiany hormonalne mogą zwiększać potliwość, co oczywiście wymaga stosowania antyperspirantów i odświeżaczy. Pamiętaj, by były bezzapachowe i najlepiej w sztyfcie. Rozpylanie sprayu może wywołać mdłości.

T JAK TOKSOPLAZMOZA

Jest chorobą odzwierzęcą, która może spowodować ciężkie upośledzenia u dziecka. Jej następstwa (np. brak słuchu i widzenia) ujawniają się nawet po kilku latach. Zarazki są w odchodach kotów i w surowym mięsie. Niech ci więc teraz do głowy nie przyjdzie przygarnięcie kotka, szerokim łukiem omijaj również pupili znajomych i kuwety. W ogrodzie pracuj w gumowych rękawicach (koty zakopują swoje odchody). I koniecznie myj owoce przed jedzeniem.

U JAK UVA I UVB

Hormony ciążowe pozwolą ci się teraz szybciej opalić, ale jednocześnie będą wyjątkowo sprzyjać poparzeniom słonecznym. Jest w tej chwili zatem ważne, abyś bardziej niż dotychczas uważała na słońce. Noś więc chustki, kapelusze i okulary przeciwsłoneczne. Zawsze też smaruj wszystkie części ciała wystawiane na działanie promieni preparatami ochronnymi bezpiecznymi dla przyszłych mam.

W JAK WĄTRÓBKA

To danie wywołuje wiele kontrowersji. Poleca się je ciężarnym, bo zawiera mnóstwo żelaza, jednak nie należy zapominać, że oprócz tego kryje ogromne ilości witaminy A, której nadmiar sprzyja wadom płodu. Jeśli zatem wątróbka, to tylko raz w miesiącu...

Z JAK ZAPARCIA

Coraz większe ilości progesteronu w organizmie powodują, że pokarm znacznie wolniej przemieszcza się w układzie pokarmowym. Niestety, powoduje to bóle brzucha, wzdęcia oraz uwalnianie gazów. Zaparcia może też wywoływać stres. Szczęśliwie takie problemy w toalecie nie są niczym niebezpiecznym ani dla ciebie, ani dla maluszka. Aby im zapobiegać, dużo spaceruj, przekąszaj suszone śliwki i unikaj potraw, które mogą wzdymać: cebuli, kapusty i grochu. Bardzo dobrym sposobem, aby przeciwdziałać zaparciom jest picie dużej ilości niegazowanej wody, herbatek ziołowych (np. do rumiankowej możesz też dodać plasterek cytryny) i soków owocowych.

Ż JAK ŻELAZO

Jego niedobór prowadzi do niedokrwistości, czyli anemii. Szczególnie dużo żelaza potrzebujesz po 13. tygodniu ciąży - wtedy to gwałtownie rośnie w twoim organizmie zapotrzebowanie na nie. Jeśli lekarz stwierdzi, że masz go za mało, zleci przyjmowanie specjalnego preparatu. Ponieważ wchłanianiu żelaza sprzyja witamina C, przed połknięciem tabletki wypij szklankę soku pomarańczowego.

 

 

 

Konsultacja: lek. med. Leszek Lewandowski, ginekolog z Instytutu Matki i Dziecka. Tekst: Ewa Bąk.

Źródło: Mam Dziecko.