Zioła w diecie malucha
Stosowanie ziół to jedna z najstarszych metod leczenia. Mają one bardzo delikatne działanie, a odpowiednio dawkowane rzadko wywołują skutki uboczne. Dlatego podawanie niektórych z nich małym dzieciom może być skutecznym sposobem łagodnego leczenia różnych dolegliwości. Jednak wszelkie problemy zdrowotne niemowlęcia muszą być najpierw skonsultowane z lekarzem pediatrą i tylko z jego polecenia można zastosować jakiekolwiek zioła.
PIERWSZE ZIÓŁKA
Istnieją zioła, które od dawna i dość powszechnie podaje się dzieciom. Są to rumianek i koper włoski.
Sporządza się z nich pierwsze napoje - herbatki, które można podać dzieciom już od 2. tygodnia życia. Dotyczy to głównie niemowląt karmionych mlekiem modyfikowanym. Herbatki z kopru włoskiego i rumianku pomagają w kolce niemowlęcej, ponieważ ułatwiają m.in. usuwanie gazów jelitowych, odpowiedzialnych za bolesne skurcze i bóle brzuszka.
Napar z rumianku jest również niezastąpiony w okresie ząbkowania, gdy odczucia bólowe dziecka (wyrzynanie pierwszych ząbków) potęgują się i uniemożliwiają mu spokojny sen. Ponadto w okresie ząbkowania nasilają się również dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Dlatego w tym czasie wskazane jest podawanie maluchowi herbatki rumiankowej - często w ciągu dnia, po łyżeczce, jeśli już umie pić w ten sposób - aby przedłużyć bezpośrednie działanie surowca na zmienione (niekiedy zapalnie) i rozpulchnione dziąsła.
Dzieciom starszym rumianek również podawany jest często, np. przy zaburzeniach trawiennych, biegunkach, bólach żołądka wywołanych stresem (rozstanie z mamą, pójście do przedszkola). Systematyczne picie herbatki rumiankowej przed snem ma działanie kojące i ułatwia zasypianie.
Warto dodać, że rumianek bardzo często jest używany zewnętrznie, np. do kąpieli codziennej niemowląt, w przypadku odparzeń, w wyprysku alergicznym, pokrzywce, przy świądzie skóry i jej podrażnieniu przez słońce, w okładach (w miejscach po ukąszeniu przez owady). Świeżo przygotowane napary rumiankowe stosuje się do przemywania oczu zdrowych (w celach higienicznych i prewencyjnie dla ochrony przed bakteriami) lub przy zapaleniu spojówek. Starszym dzieciom napary z rumianku można podawać do płukania gardła i jamy ustnej przy stanach zapalnych i nadżerkach oraz podczas anginy.
Jednak koniecznie należy zaznaczyć, że dla potrzeb lecznictwa pediatrycznego rumianek lekarski powinien być uprawiany na plantacjach kontrolowanych przez Instytut Matki i Dziecka.
Jedynym przeciwwskazaniem w stosowaniu rumianku u niemowląt i dzieci starszych jest stwierdzona alergia na ten surowiec.
W sklepach dostępne są również naturalne soki z jabłek i winogron, które zostały wzbogacone ziołami: rumiankiem, miętą i koprem włoskim. Wszystkie przeznaczone są dla dzieci już po 4. miesiącu życia.
Starszym niemowlętom - od 3. miesiąca życia - herbatki z kopru włoskiego i rumianku można wzbogacać o inne zioła, działające przeciwskurczowo i wiatropędnie. Są nimi owoce anyżku, owoce kminku, kopru ogrodowego i kolendry.
BIEGUNKI
Bardzo powszechne zastosowanie u niemowląt mają wywary z czarnej jagody. Działają one zapierająco i polecane są podczas biegunek. Pamiętajmy, że można je wprowadzić do diety niemowlęcia dopiero po ukończeniu 6. miesiąca życia. Podczas biegunek warto również podawać malcowi herbatki z owoców kminku czy owoców (nasion) czarnuszki siewnej, które pomogą złagodzić skurcze i bóle brzuszka. W diecie przeciwbiegunkowej wykorzystuje się najczęściej zupę z marchwi, tzw. "marchwiankę" oraz kompoty jabłkowe, jabłka pieczone, miąższ banana, herbatki witaminowe z owoców dzikiej róży i żurawiny.
Pamiętajmy, że herbatek ziołowych podawanych w biegunce nie słodzi się cukrem. Jako dobre źródło glukozy dopuszczalny jest jedynie dodatek miodu, pod warunkiem, że malec nie jest na niego uczulony.
ZAPARCIA
Problemy z wypróżnianiem najczęściej spotykane są u niemowląt karmionych mlekiem modyfikowanym. W takiej sytuacji dopuszczone do użycia są jedynie łagodne środki śluzowe, z takich surowców jak korzenie prawoślazu, nasiona babki płesznika czy babki owalnej. Z nasion tych sporządza się kleiki na zimno i po odcedzeniu dodaje do płynnego pokarmu.
Jednak nie należy używać ich zbyt długo, gdyż utrudniają one wchłanianie witamin, soli mineralnych i innych składników odżywczych. Przez to mogą spowodować przejściowe niedobory w organizmie malca.
NA GARDŁO I KATAR
Zioła stosuje się najczęściej do leczenia kaszlu, kataru, niekiedy gorączki. Bardzo często niemowlętom zaleca się wykrztuśne syropy ziołowe. Najczęściej stosuje się syrop z babki lancetowatej, który chroni błony śluzowe, łagodzi kaszel, rozrzedza wydzielinę, hamuje rozwój bakterii i działa przeciwzapalnie.
Dzieciom, powyżej roku życia, można podawać także syrop prawoślazowy.
Ulgę w katarze przyniesie smarowanie pod noskiem maścią majerankową. Zmniejsza ona obrzęk śluzówek i ułatwia oddychanie. Można ją jednak stosować u dzieci, które skończyły rok.
Jeśli dziecko ma gorączkę, podajmy mu napar z kory wierzby, kwiatu wiązówki, lipy czy czarnego bzu. Dobrym rozwiązaniem jest również picie soku z malin, czarnej porzeczki i aronii czy herbatki z dzikiej róży.
Pamiętajmy jednak, że wszelkie problemy zdrowotne niemowlęcia muszą być konsultowane z lekarzem pediatrą i tylko w porozumieniu z nim można stosować domowe przetwory ziołowe i inne środki roślinne.
ZIOŁOWE PRZYPRAWY
Po skończeniu 9. miesięcy dziecku można dodawać świeże zioła także do posiłków. Wzbogacają one aromat potrawy, a także ułatwiają malcowi trawienie. Przygotowując jedzenie dla dziecka, bądźmy jednak ostrożni - nie wszystkie przyprawy są dla niego odpowiednie.
Zioła takie jak koper można dodawać bezpiecznie do surówek, potraw warzywno - mięsnych oraz zup. Jest on znany ze swoich właściwości wiatropędnych.
Również bazylia zapobiega wzdęciom, działa rozkurczowo i przeciwzapalnie. Pasuje do większości potraw z mięsa, ryb, warzyw, sałatek.
Podobne działanie mają majeranek i tymianek.
Potrawy dla dzieci można także przyprawiać kminkiem, imbirem, gałką muszkatołową, anyżkiem, goździkami.