Zła dieta przyczyną dolegliwości u dziecka

Najczęściej manifestują się one brakiem apetytu. Niewątpliwie prawidłowe menu obok odpowiedniej aktywności fizycznej i optymistycznego nastawienia do życia pomaga zachować zdrowie i łagodzi różne dolegliwości.

Problemy z brzuszkiem

Ból brzucha, brak apetytu, a wręcz niechęć do jedzenia może wynikać z tego, że dziecko jest uczulone na jakiś składnik pokarmowy. Jeżeli malec skojarzy, że źle się czuje po spożyciu jakiegoś pokarmu, wówczas stara się jeść go jak najmniej.

 

Często dziwimy się, że nasza pociecha nie chce pić mleka czy zjeść bułki z masłem, a ona po prostu instynktownie broni się przed zjedzeniem tego, co jej szkodzi, choć często nie potrafi nam tego wytłumaczyć. Jeśli więc malec zdecydowanie odmawia jedzenia określonych potraw, nie zmuszajmy go do ich konsumpcji, sprawdźmy za to czy nie ma on skłonności do alergii.

 

Brak apetytu może być związany również z zespołem złego wchłaniania, który często mylony jest z alergią. Rozpoznaje się go wówczas, gdy dziecko, mimo zjadania wystarczających ilości pokarmu nie rozwija się prawidłowo (niewłaściwie przybiera na wadze, nie rośnie).

Powodem jest fakt, że składniki pokarmowe nie są wchłaniane w przewodzie pokarmowym, tylko niemal w całości wydalane. Najbardziej typowym przykładem zespołu złego wchłaniania jest celiakia, czyli nietolerancja glutenu. Dziecko traci apetyt, przestaje przybierać na wadze (czasem nawet chudnie), robi się słabsze, rozdrażnione, marudne. Jego brzuszek jest duży, a kupki cuchnące. Dzieci chore na celiakię zazwyczaj mają również anemię. Jeśli zauważymy podobne objawy u naszego malucha, jak najszybciej zgłosimy je pediatrze, który zleci specjalistyczne badania.

Zaparcia

Brak apetytu i ból brzucha często są również objawem zaparć. Najbardziej uciążliwe są zaparcia nawykowe. Maluch przestaje się wypróżniać, ponieważ ta czynność budzi w nim lęk. Przyczyny mogą być bardzo różne, np. ponaglanie, zmiana warunków (toaleta w przedszkolu czy na wakacjach) czy sporadyczne kłopoty z wypróżnieniem na skutek złej diety, ubogiej w błonnik i zbyt małej ilości wypijanej wody. Na skutek bólu malec wstrzymuje zrobienie kupki. To doprowadza do zalegania resztek w jelicie i nasilenia problemów. Brzuch boli i pojawia się uczucie rozdęcia, nasilające się zwłaszcza po jedzeniu. Przy tym nie ma się co dziwić, że dziecko stara się jeść jak najmniej.

W takiej sytuacji najważniejsza jest odpowiednia dieta, która rozluźni kupki. Zwiększmy ilość surowych warzyw w diecie, białe pieczywo zastąpmy pełnoziarnistym, wyeliminujmy nadmiar cukru i słodyczy, zwiększmy ilość fermentowanych napojów mlecznych (naturalny jogurt, kefir, maślanka). Zadbajmy, aby malec wypijał dostateczną ilość wody źródlanej w ciągu dnia. Jeśli to nie pomoże, koniecznie zgłośmy się do lekarza.

Osłabiona odporność

Dziecko jest apatyczne i nie ma apetytu. Powodem może być rozwijająca się infekcja, której innych objawów nie dostrzegamy. Kiedy organizm z nią walczy, nie chce tracić energii na trawienie.

Podobne dolegliwości oprócz zwykłego przeziębienia mogą być również oznaką innych przewlekłych chorób. Jeśli więc malec nagle przestaje jeść, a my nie obserwujemy żadnych innych objawów, poza np. gorączką, to koniecznie trzeba zgłosić się do lekarza i wykonać dodatkowe badania.

Nie podawajmy lekarstw "na własna rękę", mogą wyrządzić więcej szkody niż pożytku.

 

W trakcie rekonwalescencji warto jednak zadbać o zwiększenie odporności, stosując odpowiednią dietę. Zadbajmy, aby w lodówce zawsze znajdowały się warzywa, jogurty naturalne, jajka i sery, a w zamrażalniku mrożonki (dobrze sprawdzają się zimą). Jeśli malec zażyczy sobie kanapkę, podajmy mu ją z jajkiem na razowym, pełnoziarnistym pieczywie (witaminy z grupy B, magnez), z sałatą (kwas foliowy), pomidorem (potas, beta karoten, witamina C, likopen) i szczypiorkiem lub natką pietruszki (witamina C, beta karoten). Podsuwajmy maluchowi jako przekąski, orzechy, nasiona. Do jogurtów naturalnych dodawajmy owoce, świeże lub mrożone. Zadbajmy również o dostateczną ilość wody źródlanej każdego dnia.

Anemia

Żelazo wchodzi w skład czerwonego barwnika krwi, czyli hemoglobiny. Ta z kolei jest odpowiedzialna za transport tlenu do każdej komórki ciała malucha. Niedobór żelaza (anemia, niedokrwistość) powoduje niedotlenienie tkanek i pogarsza funkcjonowanie całego organizmu. Najbardziej charakterystyczne objawy to bladość, podkrążone oczy, spadek witalności, szybkie męczenie się i brak apetytu.

 

Co ciekawe u dziecka, które ma niedobory żelaza, może pojawić się tzw. spaczone łaknienie. Malec nie chce konsumować normalnych posiłków, ale bardzo chętnie zjada np. tynk, papier, kredki itp.

 

Odpowiednia dieta, uzupełniająca niedobory żelaza, bogata w czerwone mięso, jarzyny i owoce będące źródłem witaminy C, tj. papryka, porzeczki, cytrusy (zwiększają przyswajanie żelaza) zazwyczaj poprawiają apetyt. Jeśli jednak malec niechętnie podchodzi do zmian w jadłospisie, koniecznie zgłośmy się do lekarza.

Rozdrażnienie

Bóle głowy, kurczliwość żołądka, drażliwość a nawet objawy podobne do depresji mogą być powodem nadmiaru kofeiny. Znajduje się ona nie tylko w kawie, ale również w coli, herbacie czy kakao. Dzieci uzależniają się od niej tak samo jak dorośli. 350 ml coli zawiera tyle kofeiny co filiżanka kawy. Substancja ta ma działanie odwadniające, wypłukuje z organizmu witaminy z grupy B, magnez, żelazo i wapń.

 

Rozdrażnienie i nadpobudliwość mogą powstawać również na skutek nadmiaru cukrów prostych w diecie malucha, które znajdują się w słodyczach, słodkich przekąskach i sokach owocowych. Ich przyswajanie nie jest takie samo u wszystkich dzieci. U niektórych po spożyciu wzrost stężenia glukozy (cukru) we krwi jest normalny, ale po 1 - 2. godzinach następuje jej gwałtowny spadek poniżej początkowego poziomu. To on właśnie jest odpowiedzialny za nadpobudliwość i gwałtowne zachowania malca.

 

Opanujmy zatem niewłaściwe przyzwyczajenia dziecka zanim staną się one złym nawykiem i powodem różnych dolegliwości.

 

 

Autor: mgr inż. Aneta Czerwonogrodzka, Zakład Żywienia Człowieka Akademii Medycznej w Warszawie