Schemat żywienia niemowląt mlekiem modyfikowanym

Dziecko potrzebuje więcej energii oraz innych składników odżywczych. Powinno zacząć jeść łyżeczką, a przy tym poznawać nowe smaki i zróżnicowaną konsystencję potraw. Zbyt późne wprowadzanie posiłków uzupełniających może być przyczyną za małych przyrostów masy ciała, zmniejszyć odporność lub spowolnić rozwój.

 

Mleko modyfikowane - początkowe (oznaczone na opakowaniu "1") jest wyłącznym pokarmem w diecie malucha w pierwszych 6. miesiącach życia. W tym czasie zapewnia ono malcowi wszystkie składniki odżywcze w odpowiedniej ilości i proporcjach, jednak w II półroczu należy stopniowo rozszerzać dietę dziecka o nowe produkty tak, aby w 2. roku życia przejść do tzw. "diety rodzinnej". Mimo wszystko podstawę stanowią nadal posiłki mleczne.

Zalecenia ekspertów

Zalecenia dotyczące prawidłowego rozszerzania diety malucha można znaleźć w opracowanym przez specjalistów ds. żywienia dzieci "Schemacie i modelu żywienia niemowląt". Są tam informacje dotyczące kolejności wprowadzania oraz ilości nowych produktów, którymi należy wzbogacać jadłospis (szczegóły w tabeli).

 

Schematy żywienia niemowląt zmieniają się zgodnie ze stanem wiedzy naukowców i są zgodne z wynikami najnowszych badań. W 2007 roku powołany przez Krajowego Konsultanta ds. Pediatrii Zespół Ekspertów wprowadził pewne modyfikacje do dotychczas obowiązujących zasad rozszerzania diety dzieci w 1. roku życia. Nowe zalecenia dotyczą przede wszystkim czasu stosowania mleka początkowego ("1") i następnego ("2") oraz wprowadzania do diety glutenu i ryb.

 

Wprowadzane produkty powinny dostarczać odpowiedniej ilości energii i składników odżywczych oraz spełniać wszelkie wymogi bezpieczeństwa tzn. być przygotowane i przechowywane w odpowiednich warunkach.

 

Podczas zestawiania posiłków powinniśmy wziąć pod uwagę indywidualne potrzeby dziecka, tj. jego apetyt czy upodobania smakowe i ilościowe, a także dojrzałość rozwojową dziecka (możliwość karmienia łyżeczką, jedzenie rączkami czy sztućcami). Konsystencja potraw również powinna być dostosowana do możliwości malca. Stopniowo przechodzimy od płynów poprzez papki, pokarm zawierający grudki aż do posiłków stałych.

Pamiętaj o regułach

Nowe produkty wprowadzamy pojedynczo, zaczynając od małych ilości (2 - 4 łyżeczki) i stopniowo, codziennie zwiększamy porcje.

Kolejność wprowadzanie posiłków uzupełniających

1 - 4. miesiąc życia

Głównym posiłkiem jest mleko początkowe ("1") podawane około 6 razy dziennie w stopniowo zwiększających się ilościach. Najlepiej przygotowywać je przy użyciu niegazowanej, bezsmakowej wody źródlanej, która spełnia wszelkie wymogi bezpieczeństwa i jest polecana przez np. Instytut Matki i Dziecka.

 

5. miesiąc życia

Jeden posiłek w diecie maluszka zastępujemy jednoskładnikowym przecierem jarzynowym np. z marchewki lub skrobanym jabłkiem. Nie zapomnijmy do przecieru warzywnego dodać wysokiej jakości tłuszczu - świeżego masła, oliwy z oliwek czy oleju rzepakowego, aby dostarczyć odpowiedniej ilości energii i prawidłowo zbilansować jadłospis malca.

Możemy również podać przecierowy sok owocowy, jednak w ilości nie większej niż 50-100 g.

Do zaspokojenia pragnienia dziecka najlepsza jest niegazowana, bezsmakowa woda źródlana. Nie dostarcza ona energii ani cukrów prostych, nie wpływa również na apetyt malca, który może być hamowany przez nadmierną ilość soków owocowych.

 

6. miesiąc życia

Po wprowadzeniu zupy jarzynowej czas na kolejne zmiany. Stopniowo wzbogacamy ją niewielką (2 - 3 g/100ml) ilością glutenu znajdującego się kaszce bądź kleiku z pszenicy, owsa, żyta czy jęczmienia. Zalecana ilość odpowiada np. 1/2 łyżeczce kaszy manny.

Do niedawna gluten wprowadzany był dopiero w 10. miesiącu życia. Dziś włączamy go do diety dużo wcześniej, co może uchronić dziecko przed wystąpieniem alergii na ten składnik pokarmowy oraz choroba trzewną, a szczególnie jej formą utajoną.

Do zupy dodajemy również 10 g gotowanego mięsa (bez wywaru, gdyż ten jest silnym alergenem). Najlepsze, z uwagi na korzystny skład, są: mięso kurczaka, indyka i królika. W tym okresie można również wprowadzić rybę (1 - 2 razy w tygodniu). Dotychczas w diecie najmłodszych ograniczano ich podaż ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia reakcji alergicznej. Są one jednak doskonałym źródłem kwasów tłuszczowych z rodziny omega - 3, niezbędnych do budowy siatkówki oka i mózgu. Dodatkowo ryby zawierają witaminy A, D i E. Powinny one być świeże (nie zepsute), bez ości i obrane ze skóry. Mięso i ryby podajemy w postaci gotowanej i zmielone.

Dodatkowo można podać malcowi do 150 g soku owocowego.

Do picia najlepsza jest niegazowana, bezsmakowa woda źródlana.

 

7. miesiąc życia

W tym wieku zmieniamy mleko początkowe ("1") na mleko następne ("2"). Dla bezpieczeństwa lepiej przygotowywać je na niegazowanej wodzie źródlanej. Takie zalecenia znajdują się w Dyrektywie Unii Europejskiej z 2006 r. Według ekspertów, mleko z numerem "1" realizuje wszystkie potrzeby żywieniowe dziecka do ukończenia 6. miesiąca życia.

Do jednej porcji mleka dodajemy kaszkę z glutenem (np. kasza manna), do drugiej kleik bezglutenowy. Oprócz mięsa lub ryby do zupki - papki jarzynowej dodajemy 1/2 żółtka jaja co drugi dzień. Konsystencja tego posiłku powinna stymulować żucie.

Jeden posiłek mleczny możemy również zastąpić deserem owocowym lub mleczno - owocowym.

 

8. miesiąc życia

Zmianie ulegają jedynie proponowane, orientacyjne ilości pokarmów i produktów.

 

9. miesiąc życia

Do przecieru jarzynowego codziennie dodajemy 1/2 żółtka jaja. Dietę malucha wzbogacamy w przekąskę, którą mogą stanowić owoce lub kompot ewentualnie sok przecierowy (nie więcej jednak niż 150 g). Do tego podajemy biszkopt.

Najlepszym napojem jest bezsmakowa, niegazowana woda źródlana.

 

10. miesiąc życia

Oprócz posiłków mlecznych łączonych z produktami zbożowymi (kaszki i kleiki) malec powinien dostać obiad składający się z 2 dań: zupki jarzynowej z kaszką glutenową oraz jarzynki z gotowanym mięsem (10 - 15 g) bądź rybą (1 - 2 razy w tyg.) wzbogaconej codziennie o 1/2 żółtka jaja. Do tego możemy podać produkt objętościowy tj. ziemniak bądź ryż.

Jako przekąskę wprowadzamy niewielkie ilości pieczywa, a także biszkoptów i sucharków. Sok owocowy w ilości nie większej niż 150 g.

Nie zapominajmy o tym, że pragnienie najlepiej zaspokoi niegazowana, bezsmakowa woda źródlana.

 

11 - 12. miesiąc życia

Zmianą w tym okresie jest podawanie całego jajka 3 - 4 razy w tygodniu. Ponadto produkty zbożowe, tj. pieczywo, biszkopty, sucharki powinny być łączone z produktami mlecznymi (np. mlekiem modyfikowanym, twarożkiem, jogurtem, kefirem). Podajemy je kilka razy w tygodniu. Bardzo ważne jest, aby przetwory z mleka nie zawierały konserwantów ani cukru.

 

Aktualny schemat i model żywienia niemowląt karmionych sztucznie

 

 

dr n. med. Aneta Czerwonogrodzka, dietetyk, Zakład Żywienia Człowieka, Warszawski Uniwersytet Medyczny